Hoàn thiện dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh trước khi thẩm định chính thức

Tham gia cuộc họp có đại diện Bộ Công Thương (Cơ quan soạn thảo), Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, các ngân hàng thương mại và chuyên gia.

Phát biểu tại cuộc họp, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đại diện cơ quan soạn thảo cho biết dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh được xây dựng trên cơ sở 5 chính sách lớn đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 220/NQ-CP ngày 07/8/2026. Dự án Luật hướng tới xây dựng một hệ sinh thái thương mại toàn diện, trong đó thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh có sự gắn kết với thị trường hàng hóa vật chất, đồng thời tạo nền tảng để thị trường từng bước hội nhập với thị trường quốc tế. Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, dự thảo Luật tập trung xây dựng khung pháp lý cho các chủ thể và hoạt động trên thị trường, đồng thời chú trọng các cơ chế bảo đảm an toàn, quản lý rủi ro và xử lý các tình huống có thể ảnh hưởng đến thị trường. Trong đó, dự thảo đề xuất tách bạch về pháp nhân giữa Sở Giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ; nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm mới; đồng thời tạo cơ sở pháp lý để doanh nghiệp sử dụng công cụ phái sinh trong phòng ngừa rủi ro giá theo quy định; định hướng khuyến khích chuẩn hóa, niêm yết và quảng bá quốc tế đối với một số mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam, qua đó góp phần nâng cao vai trò của Việt Nam trong quá trình hình thành và tham chiếu giá hàng hóa trên thị trường quốc tế.

Toàn cảnh cuộc họp

Nhiều ý kiến tập trung vào tính đồng bộ và khả thi của dự thảo

Tại cuộc họp, các đại biểu đã trao đổi về nhiều nội dung của dự thảo, trong đó có phạm vi điều chỉnh, mô hình tổ chức và quản lý thị trường, hoạt động của các tổ chức tín dụng, cơ chế giao dịch OTC, kết nối với thị trường quốc tế và các quy định chuyển tiếp.

Đại diện Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và các ngân hàng thương mại cho rằng hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh tại các tổ chức tín dụng có mối liên hệ chặt chẽ với các dịch vụ tài chính khác như cấp tín dụng, quản lý hạn mức và quản trị dòng tiền cho doanh nghiệp. Các ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu quy định về cơ chế kết nối với thị trường quốc tế, đồng thời làm rõ vai trò của tổ chức tín dụng trong giao dịch OTC và quy định chuyển tiếp để bảo đảm hoạt động được duy trì liên tục khi Luật có hiệu lực.

Đại diện Bộ Tài chính, các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan cũng đóng góp ý kiến về cơ chế bảo đảm thanh toán, điều kiện kinh doanh, sự thống nhất với Luật Đầu tư, cơ chế hòa giải, chứng từ kho và việc xử lý tài sản bảo đảm. Các ý kiến góp ý tập trung vào việc tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng rõ ràng, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành và phù hợp với thực tiễn.

Hướng tới phát triển đồng bộ thị trường hàng hóa cơ sở và thị trường phái sinh

Một nội dung được quan tâm tại cuộc họp là định hướng phát triển đồng bộ giữa thị trường hàng hóa cơ sở và thị trường hàng hóa phái sinh.

Nhiều chuyên gia cho rằng cần nhìn nhận mối quan hệ giữa hai thị trường theo hướng hỗ trợ lẫn nhau, thay vì chỉ coi thị trường phái sinh là công cụ hỗ trợ cho thị trường hàng hóa vật chất

Ý kiến chuyên gia cho rằng cần nhìn nhận mối quan hệ giữa hai thị trường theo hướng hỗ trợ lẫn nhau, thay vì chỉ coi thị trường phái sinh là công cụ hỗ trợ cho thị trường hàng hóa vật chất. Việc phát triển đồng bộ có thể góp phần hoàn thiện cơ chế hình thành giá, nâng cao tính minh bạch của thị trường và tạo thêm công cụ để doanh nghiệp, người sản xuất chủ động quản lý rủi ro trước những biến động về giá.

Đây cũng là định hướng quan trọng trong quá trình xây dựng dự án Luật, nhằm từng bước hình thành thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh có sự gắn kết với hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa và đáp ứng tốt hơn nhu cầu phòng ngừa rủi ro của các chủ thể tham gia thị trường.

Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp đánh giá cao công tác chuẩn bị hồ sơ dự án Luật của Bộ Công Thương

Kết luận cuộc họp, bà Lê Thị Hoàng Thanh đánh giá cao công tác chuẩn bị hồ sơ dự án Luật của Bộ Công Thương, hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ theo quy định và thể hiện sự nghiên cứu chuyên sâu, tương đối toàn diện đối với thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh. Một số nội dung cần tiếp tục làm rõ gồm phạm vi điều chỉnh của dự thảo; mối quan hệ với các luật có liên quan; vai trò phối hợp của Ngân hàng Nhà nước trong quản lý, giám sát tổ chức tín dụng và báo cáo dữ liệu; phạm vi đối tượng áp dụng quy định về chứng chỉ hành nghề; cơ chế xử lý vi phạm và các quy định chuyển tiếp đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trước khi tổ chức thẩm định chính thức.