Hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh

Tham dự buổi làm việc có đại diện Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; đại diện Bộ Công Thương; lãnh đạo VCCI; đại diện Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV), các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các chuyên gia pháp lý.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Đậu Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường trực, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế VCCI đánh giá cao việc Bộ Công Thương chủ trì xây dựng dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, cho rằng việc ban hành Luật là cần thiết trong bối cảnh thị trường đã hình thành và phát triển gần 20 năm nhưng vẫn chủ yếu được điều chỉnh bởi các văn bản dưới luật. VCCI ghi nhận Ban soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến góp ý trước đó của cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời nhấn mạnh dự án Luật cần được xây dựng theo tinh thần kiến tạo, lấy mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro về giá làm trung tâm, tạo động lực phát triển thị trường thay vì chỉ tập trung vào hoạt động quản lý. 

Toàn cảnh buổi làm việc

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã tập trung trao đổi nhiều nội dung quan trọng liên quan đến định hướng hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh. Trong đó, nhiều ý kiến đề nghị dự án Luật cần làm rõ phạm vi điều chỉnh và mối quan hệ với các lĩnh vực pháp luật chuyên ngành như ngân hàng, chứng khoán, ngoại hối, thuế, tài sản số và tín chỉ các-bon; đồng thời xác định rõ triết lý của đạo luật là phục vụ nhu cầu phòng ngừa rủi ro của nền kinh tế thực, đặc biệt đối với các doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và doanh nghiệp nhà nước.

Đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực vàng, bông sợi, giao dịch hàng hóa, tư vấn pháp lý và công nghệ đều khẳng định nhu cầu sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro giá ngày càng lớn. Nhiều ý kiến đề nghị Luật cần tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động bảo hiểm giá; hoàn thiện các quy định về hạch toán kế toán, thuế, giao nhận hàng hóa, kho bãi, chứng từ điện tử, quản lý dòng vốn và cơ chế thu hút nhà đầu tư nước ngoài; đồng thời có lộ trình chuyển tiếp phù hợp, tăng cường công tác đào tạo, truyền thông để doanh nghiệp có đủ thời gian thích ứng với các quy định mới.

Tại buổi làm việc, nhiều ý kiến đề nghị Luật cần tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động bảo hiểm giá; hoàn thiện các quy định về hạch toán kế toán...

Các đại biểu cũng trao đổi về mô hình tổ chức thị trường, điều kiện thành lập Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ, cơ chế phối hợp quản lý giữa các cơ quan nhà nước, cũng như các giải pháp nâng cao tính cạnh tranh, minh bạch và khả năng hội nhập của thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh Việt Nam. Nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế nhưng phải bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, nhất là đặc điểm sản xuất nông nghiệp còn phân tán, quy mô nhỏ và yêu cầu từng bước chuẩn hóa hàng hóa để hình thành thị trường giao dịch tập trung.

Các đại biểu cũng trao đổi về mô hình tổ chức, cơ chế phối hợp quản lý giữa các cơ quan nhà nước, cũng như các giải pháp nâng cao tính cạnh tranh, minh bạch

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, đại diện Bộ Công Thương đã trao đổi, giải trình nhiều nội dung được các đại biểu quan tâm, trong đó làm rõ quan điểm xây dựng Luật nhằm hình thành khung pháp lý đồng bộ, thống nhất cho thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh; khẳng định dự án Luật chỉ điều chỉnh các sản phẩm hàng hóa phái sinh, không chồng chéo với pháp luật về chứng khoán và các lĩnh vực chuyên ngành khác; đồng thời tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về giao dịch phi tập trung (OTC), cơ chế phòng ngừa rủi ro cho doanh nghiệp, điều kiện hoạt động của các chủ thể trên thị trường và các chính sách hỗ trợ phát triển thị trường trong giai đoạn đầu. Bộ Công Thương cũng ghi nhận đầy đủ các kiến nghị của VCCI, hiệp hội, doanh nghiệp và chuyên gia để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Đoàn Thị Thanh Mai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đánh giá cao tinh thần tham gia trách nhiệm, thẳng thắn và xây dựng của VCCI, các hiệp hội, doanh nghiệp và chuyên gia. Đồng chí nhấn mạnh, các ý kiến thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp là nguồn thông tin quan trọng giúp cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm xây dựng một khuôn khổ pháp lý đồng bộ, khả thi, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện thúc đẩy thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh phát triển minh bạch, an toàn, hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực quản trị rủi ro của doanh nghiệp và hỗ trợ phát triển thị trường hàng hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.