Lào Cai tổng kết 5 năm thực hiện kế hoạch 888

Phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng vi phạm trong lĩnh vực thương mại ngày càng tinh vi, đa dạng, đặc biệt có xu hướng dịch chuyển mạnh từ hình thức kinh doanh truyền thống sang bán hàng trực tuyến, livestream trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok… gây nhiều khó khăn cho lực lượng chức năng trong công tác phát hiện, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Thay vì mở cửa hàng cố định, các đối tượng kinh doanh online thường lập nhiều tài khoản mạng xã hội hoặc mở gian hàng điện tử trên các sàn thương mại điện tử, đẩy mạnh quảng cáo với hình ảnh sản phẩm bắt mắt nhưng không công khai địa chỉ, số điện thoại hoặc chỉ cung cấp thông tin chung chung. Khi khách hàng liên hệ, các đối tượng chỉ giao dịch qua tin nhắn riêng để né tránh sự kiểm soát. Hàng hóa giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ được phân tán qua nhiều đại lý, cộng tác viên bán hàng nhằm che giấu đầu mối cung cấp. Đáng chú ý, nhiều đối tượng sử dụng nhà ở, khu chung cư làm nơi cất giấu hàng hóa, không mở cửa hàng mà biến nơi ở thành điểm tập kết, phân phát hàng, sử dụng đa dạng các phương tiện vận chuyển như phương tiện cá nhân, dịch vụ giao hàng nhanh, bưu cục hoặc xe vận tải hành khách để đưa hàng đến tay người tiêu dùng, gây khó khăn lớn cho lực lượng chức năng trong quá trình kiểm tra, xử lý.

Trong lĩnh vực sản xuất hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, các đối tượng ngày càng lợi dụng công nghệ in ấn, bao bì hiện đại để làm giả tem, nhãn, mã vạch và hình thức sản phẩm. Hàng giả có mẫu mã ngày càng tinh vi, gần giống hàng thật, khiến người tiêu dùng rất khó phân biệt. Một số cơ sở còn trộn lẫn hàng thật với hàng giả, hàng nhái để tiêu thụ, tập trung làm giả các nhãn hiệu nổi tiếng, sản phẩm có sức tiêu thụ lớn trên thị trường.

Đối với hành vi kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng hóa chủ yếu được nhập lậu, không qua kênh chính ngạch, tập trung vào các mặt hàng tiêu dùng như quần áo, giày dép, phụ kiện thời trang và thực phẩm. Hàng hóa được vận chuyển nhỏ lẻ qua các tuyến đường mòn, lối mở, hoặc núp bóng hàng xách tay, hàng tạm nhập tái xuất để đưa vào địa bàn. Nhiều cá nhân lợi dụng hình thức hàng xách tay để trốn thuế, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, sau đó bán công khai hoặc bán qua mạng xã hội, các cửa hàng nhỏ lẻ.

Trong giai đoạn 2021–2025, qua công tác nắm bắt địa bàn, tổng số tổ chức, cá nhân thuộc đối tượng quản lý theo Kế hoạch 888 trên địa bàn tỉnh Lào Cai là 11.127 cơ sở. Trong đó có 30 siêu thị, trung tâm thương mại; 88 ban quản lý chợ, hiệp hội, làng nghề; 2 đơn vị hoạt động thương mại điện tử, website thương mại điện tử; 1.401 cơ sở sản xuất, kinh doanh tại các chợ, làng nghề; 29 cơ sở kinh doanh tại các khu vực, tuyến phố du lịch; 4 cơ sở kinh doanh tại trung tâm thương mại; 89 tổ chức, cá nhân kinh doanh trên các nền tảng số như Facebook, Zalo, TikTok, Instagram; và 9.484 tổ chức, cá nhân kinh doanh tại các khu vực, tuyến phố khác.

Đến hết năm 2025, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác quản lý. Cụ thể, 100% các cơ sở từng vi phạm về kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong các năm trước không tái phạm; 99,6% cơ sở kinh doanh không bày bán công khai hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; 100% cơ sở sản xuất trong các làng nghề không sản xuất, không bày bán công khai hàng vi phạm; 100% tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số được tuyên truyền, vận động và ký cam kết không kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Những kết quả trên có được nhờ sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo trong việc thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, cập nhật dữ liệu trên hệ thống INS, đồng thời tăng cường phối hợp, xử lý vi phạm quyết liệt với phương châm “không có vùng cấm”. Tuy nhiên, công tác quản lý thị trường vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức khi các đối tượng vi phạm tại vùng sâu, vùng xa và trên môi trường thương mại điện tử ngày càng hoạt động tinh vi, ẩn danh, trong khi cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan còn thiếu đồng bộ. Khó khăn còn đến từ lực lượng mỏng, trang thiết bị lạc hậu, vướng mắc pháp lý đối với một số mặt hàng mới như thuốc lá điện tử, shisha, cùng với chi phí cao và thời gian kéo dài trong công tác giám định hàng giả. Những hạn chế này xuất phát từ đặc thù địa bàn biên giới rộng, khó kiểm soát, tâm lý người tiêu dùng ham rẻ và trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của một bộ phận công chức còn hạn chế.

Trước thực tế đó, để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thị trường, cần tập trung triển khai đồng bộ ba nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là nâng cao năng lực, nhận thức và hoàn thiện cơ chế phối hợp, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật đến các cơ sở kinh doanh và người tiêu dùng về tác hại của hàng giả, đồng thời tăng cường đào tạo nghiệp vụ, giáo dục đạo đức công vụ cho công chức. Thứ hai, về chuyên môn, cần tăng cường giám sát, kiểm tra đột xuất tại các địa bàn trọng điểm, bao gồm cả hoạt động thương mại điện tử, kiên quyết xử lý nghiêm các cơ sở tái phạm và các điểm nóng. Song song với đó là tiếp tục cập nhật dữ liệu quản lý địa bàn trên hệ thống INS và chủ động phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong tỉnh, các phòng nghiệp vụ của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước – Bộ Công Thương và các tỉnh giáp ranh nhằm đấu tranh hiệu quả với buôn lậu, hàng giả trên khâu lưu thông. Cuối cùng, cần kiến nghị hoàn thiện phần mềm INS, tạo thuận lợi cho việc thiết lập hồ sơ, tổng hợp báo cáo, đồng thời điều chỉnh các chỉ tiêu, bảng biểu của Kế hoạch 888 theo hướng sát thực tiễn hơn.

Ảnh minh họa